Sinan
New member
EURO 2024'te Orta Saha Oyuncuları Kimlerdi? Sahadaki Oyunu Asıl Şekillendiren Bölgeye Yakından Bakış
EURO 2024 denildiğinde akla ilk olarak İspanya'nın şampiyonluğu, Lamine Yamal'ın genç yaşta sergilediği performans, İngiltere'nin final yürüyüşü veya Türkiye'nin çeyrek finale kadar yükselmesi geliyor. Fakat maçları biraz daha dikkatli izlediğimizde, bütün bu hikâyelerin merkezinde orta saha oyuncularının bulunduğunu görmek mümkün. Topun kazanılması, oyunun yönünün değiştirilmesi, savunma ile hücum arasındaki bağlantının kurulması ve rakibin baskısının kırılması çoğu zaman bu bölgedeki oyuncuların kararlarıyla belirleniyor.
UEFA'nın EURO 2024 için açıkladığı resmi kadrolarda 24 takımın her birinde orta saha kategorisinde çok sayıda farklı profile sahip futbolcu yer aldı. Turnuvada kadro sınırı da önceki 23 kişiden 26 kişiye çıkarılmıştı. UEFA.com
Dolayısıyla "EURO 2024'ün orta saha oyuncuları kimlerdi?" sorusunun tek bir cevabı yok. Rodri gibi oyunun temposunu belirleyen ön liberolar, Toni Kroos ve Luka Modrić gibi pasörler, Jude Bellingham gibi ceza sahasına koşular yapan oyuncular ve Hakan Çalhanoğlu gibi hem oyun kurucu hem de savunma katkısı verebilen futbolcular aynı başlık altında toplandı.
EURO 2024'te Takımların Orta Saha Oyuncuları
UEFA'nın resmi EURO 2024 kadro listelerine göre takımların orta saha kategorisinde yer alan oyuncular şöyleydi:
Almanya: Robert Andrich, Chris Führich, İlkay Gündoğan, Pascal Groß, Toni Kroos, Jamal Musiala, Leroy Sané ve Florian Wirtz.
İngiltere: Jude Bellingham, Phil Foden, Conor Gallagher, Kobbie Mainoo, Cole Palmer, Declan Rice ve Adam Wharton.
İspanya: Álex Baena, Mikel Merino, Mikel Oyarzabal, Pedri, Rodri, Fabián Ruiz, Nico Williams ve Martín Zubimendi.
Fransa: Eduardo Camavinga, Youssouf Fofana, Antoine Griezmann, N'Golo Kanté, Adrien Rabiot, Aurélien Tchouaméni ve Warren Zaïre-Emery.
Portekiz: Danilo, Bruno Fernandes, Pedro Neto, João Neves, Rúben Neves, Matheus Nunes, João Palhinha, Bernardo Silva ve Vitinha.
Hollanda: Ryan Gravenberch, Ian Maatsen, Tijjani Reijnders, Jerdy Schouten, Joey Veerman ve Georginio Wijnaldum.
İtalya: Nicolò Barella, Bryan Cristante, Nicolò Fagioli, Davide Frattesi, Jorginho ve Lorenzo Pellegrini.
Hırvatistan: Martin Baturina, Marcelo Brozović, Mateo Kovačić, Lovro Majer, Luka Modrić, Mario Pašalić, Luka Sučić ve Nikola Vlašić.
Belçika: Kevin De Bruyne, Maxim De Cuyper, Orel Mangala, Amadou Onana, Youri Tielemans, Leandro Trossard, Arthur Vermeeren, Aster Vranckx ve Axel Witsel.
Danimarka: Jacob Bruun Larsen, Thomas Delaney, Anders Dreyer, Christian Eriksen, Morten Hjulmand, Pierre-Emile Højbjerg, Mathias Jensen ve Christian Nørgaard.
Avusturya: Christoph Baumgartner, Florian Grillitsch, Marco Grüll, Florian Kainz, Konrad Laimer, Alexander Prass, Marcel Sabitzer, Romano Schmid, Matthias Seidl ve Nicolas Seiwald.
Türkiye: Hakan Çalhanoğlu, İsmail Yüksek, Kaan Ayhan, Okay Yokuşlu, Orkun Kökçü ve Salih Özcan.
İsviçre: Michel Aebischer, Remo Freuler, Ardon Jashari, Fabian Rieder, Xherdan Shaqiri, Vincent Sierro, Renato Steffen, Ruben Vargas, Granit Xhaka, Denis Zakaria ve Steven Zuber.
Diğer takımlarda da oldukça dikkat çekici orta saha grupları vardı: Portekiz'in Vitinha-Bruno Fernandes-Bernardo Silva üçlüsü, Sırbistan'ın Sergej Milinković-Savić ve Saša Lukić gibi isimleri, Slovenya'nın Timi Elšnik ve Adam Gnezda Čerin'i, Ukrayna'nın Georgiy Sudakov ve Mykola Shaparenko'su, Slovakya'nın Stanislav Lobotka'sı ve Romanya'nın Nicolae Stanciu ile Răzvan Marin'i bunlardan bazılarıydı. Tüm 24 takımın resmi kadro dağılımı UEFA tarafından yayımlandı. UEFA.com
Orta Saha Neden EURO 2024'ün En Kritik Bölgesiydi?
Burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor: UEFA'nın "midfielders" kategorisi, sahada mutlaka klasik anlamda merkez orta saha oynayan herkesi ifade etmiyor.
Örneğin İspanya'nın kadrosunda Nico Williams ve Mikel Oyarzabal orta saha kategorisinde listelenmişti. İngiltere'de Phil Foden ve Cole Palmer da aynı kategorideydi. Almanya'da Jamal Musiala ve Florian Wirtz de UEFA kadrosunda orta saha olarak sınıflandırıldı. Bu durum, modern futbolda "orta saha" kavramının ne kadar genişlediğini gösteriyor.
Geleneksel futbol anlayışında orta saha denildiğinde 6, 8 ve 10 numaralar akla gelirdi. Bugün ise kanat-forvetler, hücumcu 8 numaralar ve oyun kurucuların görevleri iç içe geçebiliyor.
Bu nedenle bir orta saha oyuncusunu yalnızca gol ve asist üzerinden değerlendirmek yanıltıcı olabilir.
Rodri bunun en net örneklerinden biriydi.
UEFA'nın teknik gözlemcileri EURO 2024 Turnuva Takımı'na Rodri, Dani Olmo ve Fabián Ruiz'i orta saha olarak seçti. Aynı ekipte İspanya'dan Lamine Yamal ve Nico Williams da forvet olarak yer aldı. UEFA, seçimde oyuncuların bireysel performansının yanı sıra takımlarına etkisini ve turnuvadaki taktik rolünü dikkate aldığını belirtti. UEFA.com
Rodri, Fabián Ruiz ve Dani Olmo: İspanya'nın Orta Saha Formülü
İspanya'nın şampiyonluğunda orta sahanın rolünü anlamak için finalden daha iyi bir örnek bulmak zor.
UEFA'nın teknik analizine göre İngiltere finalin ilk yarısında İspanya'nın orta saha oyuncularını bire bir takip etti. Phil Foden Rodri'ye, Declan Rice Dani Olmo'ya, Kobbie Mainoo ise Fabián Ruiz'e yakın oynadı.
Sonuç oldukça somuttu: İspanya merkezden ilerlemekte zorlandı.
İlk yarıda İspanya'nın yalnızca beş şutu vardı ve UEFA analizinde bu şutların toplam beklenen gol değeri yani xG'si 0,29 olarak verildi. Başka bir ifadeyle, İspanya topa sahip olsa bile merkezde istediği üretkenliği sağlayamıyordu. UEFA.com+1
İkinci yarıda ise Rodri'nin sakatlık nedeniyle oyundan çıkmasına rağmen İspanya'nın orta saha düzeni değişti. Martín Zubimendi Rodri'nin yerine geçti ve Fabián Ruiz daha geriye gelerek onun yanında konumlandı.
Bu değişiklik basit bir oyuncu değişikliği değildi; oyunun geometrisi değişti.
İki derin orta saha oyuncusu İngiltere'nin baskısını farklı noktalara çekti. Dani Olmo ise aradaki boşluklarda daha rahat top almaya başladı. UEFA'nın teknik gözlemcileri de İspanya'nın ikinci yarıda merkezden daha etkili ilerlediğini özellikle vurguladı. UEFA.com
Bu bence EURO 2024'ün en önemli taktik derslerinden biriydi: iyi orta saha yalnızca topu ayağında tutan orta saha değildir; rakibin savunma kararlarını zorlaştıran orta sahadır.
Rodri'nin Sayıları Neden Önemli?
Rodri'nin rolü istatistiklerde de görülebiliyor.
İspanya'nın İtalya'yı 1-0 yendiği grup maçında UEFA'nın analizine göre Rodri 97 pas denemesinde 95 başarılı pas yaptı. Ayrıca 17 ileri yönlü pas üretti ve bunların yedisi Pedri tarafından alındı. UEFA.com
Buradaki 95/97 oranı yaklaşık %97,9 pas isabeti demek.
Ancak bu rakamı yalnızca "pas yüzdesi çok yüksek" şeklinde okumak eksik olur. Rodri'nin asıl değeri, topu rakip baskısının ulaşmakta zorlandığı alanlarda alması ve sonrasında oyunun yönünü değiştirebilmesiydi.
Bu nedenle defansif orta saha ile oyun kurucu arasındaki sınır EURO 2024'te giderek daha fazla kayboldu.
Türkiye'nin Orta Sahası: Hakan Çalhanoğlu'nun Rolü
Türkiye açısından bakıldığında orta saha tartışmasının merkezinde doğal olarak Hakan Çalhanoğlu bulunuyor.
EURO 2024 resmi kadrosunda Hakan'ın yanı sıra İsmail Yüksek, Kaan Ayhan, Okay Yokuşlu, Orkun Kökçü ve Salih Özcan orta saha kategorisinde yer aldı. UEFA.com
Burada Türkiye'nin turnuvadaki yapısına bakarken yalnızca Hakan'ın paslarını değerlendirmek yeterli değil. İsmail Yüksek'in top kazanma ve fiziksel mücadele katkısı, Kaan Ayhan'ın savunmadan orta sahaya geçebilen çok yönlü rolü ve Orkun Kökçü'nün pas kalitesi farklı ihtiyaçlara cevap veriyordu.
İlginç olan nokta ise UEFA'nın turnuva istatistiklerinde Türkiye'nin takım olarak 183 top kazanımıyla turnuvada altıncı sırada bulunmasıydı. İspanya 290 ile ilk sıradaydı; İngiltere 252, Fransa 231, Almanya 211 ve Portekiz 203 top kazanımıyla Türkiye'nin önündeydi. UEFA.com
EURO 2024 denildiğinde akla ilk olarak İspanya'nın şampiyonluğu, Lamine Yamal'ın genç yaşta sergilediği performans, İngiltere'nin final yürüyüşü veya Türkiye'nin çeyrek finale kadar yükselmesi geliyor. Fakat maçları biraz daha dikkatli izlediğimizde, bütün bu hikâyelerin merkezinde orta saha oyuncularının bulunduğunu görmek mümkün. Topun kazanılması, oyunun yönünün değiştirilmesi, savunma ile hücum arasındaki bağlantının kurulması ve rakibin baskısının kırılması çoğu zaman bu bölgedeki oyuncuların kararlarıyla belirleniyor.
UEFA'nın EURO 2024 için açıkladığı resmi kadrolarda 24 takımın her birinde orta saha kategorisinde çok sayıda farklı profile sahip futbolcu yer aldı. Turnuvada kadro sınırı da önceki 23 kişiden 26 kişiye çıkarılmıştı. UEFA.com
Dolayısıyla "EURO 2024'ün orta saha oyuncuları kimlerdi?" sorusunun tek bir cevabı yok. Rodri gibi oyunun temposunu belirleyen ön liberolar, Toni Kroos ve Luka Modrić gibi pasörler, Jude Bellingham gibi ceza sahasına koşular yapan oyuncular ve Hakan Çalhanoğlu gibi hem oyun kurucu hem de savunma katkısı verebilen futbolcular aynı başlık altında toplandı.
EURO 2024'te Takımların Orta Saha Oyuncuları
UEFA'nın resmi EURO 2024 kadro listelerine göre takımların orta saha kategorisinde yer alan oyuncular şöyleydi:
Almanya: Robert Andrich, Chris Führich, İlkay Gündoğan, Pascal Groß, Toni Kroos, Jamal Musiala, Leroy Sané ve Florian Wirtz.
İngiltere: Jude Bellingham, Phil Foden, Conor Gallagher, Kobbie Mainoo, Cole Palmer, Declan Rice ve Adam Wharton.
İspanya: Álex Baena, Mikel Merino, Mikel Oyarzabal, Pedri, Rodri, Fabián Ruiz, Nico Williams ve Martín Zubimendi.
Fransa: Eduardo Camavinga, Youssouf Fofana, Antoine Griezmann, N'Golo Kanté, Adrien Rabiot, Aurélien Tchouaméni ve Warren Zaïre-Emery.
Portekiz: Danilo, Bruno Fernandes, Pedro Neto, João Neves, Rúben Neves, Matheus Nunes, João Palhinha, Bernardo Silva ve Vitinha.
Hollanda: Ryan Gravenberch, Ian Maatsen, Tijjani Reijnders, Jerdy Schouten, Joey Veerman ve Georginio Wijnaldum.
İtalya: Nicolò Barella, Bryan Cristante, Nicolò Fagioli, Davide Frattesi, Jorginho ve Lorenzo Pellegrini.
Hırvatistan: Martin Baturina, Marcelo Brozović, Mateo Kovačić, Lovro Majer, Luka Modrić, Mario Pašalić, Luka Sučić ve Nikola Vlašić.
Belçika: Kevin De Bruyne, Maxim De Cuyper, Orel Mangala, Amadou Onana, Youri Tielemans, Leandro Trossard, Arthur Vermeeren, Aster Vranckx ve Axel Witsel.
Danimarka: Jacob Bruun Larsen, Thomas Delaney, Anders Dreyer, Christian Eriksen, Morten Hjulmand, Pierre-Emile Højbjerg, Mathias Jensen ve Christian Nørgaard.
Avusturya: Christoph Baumgartner, Florian Grillitsch, Marco Grüll, Florian Kainz, Konrad Laimer, Alexander Prass, Marcel Sabitzer, Romano Schmid, Matthias Seidl ve Nicolas Seiwald.
Türkiye: Hakan Çalhanoğlu, İsmail Yüksek, Kaan Ayhan, Okay Yokuşlu, Orkun Kökçü ve Salih Özcan.
İsviçre: Michel Aebischer, Remo Freuler, Ardon Jashari, Fabian Rieder, Xherdan Shaqiri, Vincent Sierro, Renato Steffen, Ruben Vargas, Granit Xhaka, Denis Zakaria ve Steven Zuber.
Diğer takımlarda da oldukça dikkat çekici orta saha grupları vardı: Portekiz'in Vitinha-Bruno Fernandes-Bernardo Silva üçlüsü, Sırbistan'ın Sergej Milinković-Savić ve Saša Lukić gibi isimleri, Slovenya'nın Timi Elšnik ve Adam Gnezda Čerin'i, Ukrayna'nın Georgiy Sudakov ve Mykola Shaparenko'su, Slovakya'nın Stanislav Lobotka'sı ve Romanya'nın Nicolae Stanciu ile Răzvan Marin'i bunlardan bazılarıydı. Tüm 24 takımın resmi kadro dağılımı UEFA tarafından yayımlandı. UEFA.com
Orta Saha Neden EURO 2024'ün En Kritik Bölgesiydi?
Burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor: UEFA'nın "midfielders" kategorisi, sahada mutlaka klasik anlamda merkez orta saha oynayan herkesi ifade etmiyor.
Örneğin İspanya'nın kadrosunda Nico Williams ve Mikel Oyarzabal orta saha kategorisinde listelenmişti. İngiltere'de Phil Foden ve Cole Palmer da aynı kategorideydi. Almanya'da Jamal Musiala ve Florian Wirtz de UEFA kadrosunda orta saha olarak sınıflandırıldı. Bu durum, modern futbolda "orta saha" kavramının ne kadar genişlediğini gösteriyor.
Geleneksel futbol anlayışında orta saha denildiğinde 6, 8 ve 10 numaralar akla gelirdi. Bugün ise kanat-forvetler, hücumcu 8 numaralar ve oyun kurucuların görevleri iç içe geçebiliyor.
Bu nedenle bir orta saha oyuncusunu yalnızca gol ve asist üzerinden değerlendirmek yanıltıcı olabilir.
Rodri bunun en net örneklerinden biriydi.
UEFA'nın teknik gözlemcileri EURO 2024 Turnuva Takımı'na Rodri, Dani Olmo ve Fabián Ruiz'i orta saha olarak seçti. Aynı ekipte İspanya'dan Lamine Yamal ve Nico Williams da forvet olarak yer aldı. UEFA, seçimde oyuncuların bireysel performansının yanı sıra takımlarına etkisini ve turnuvadaki taktik rolünü dikkate aldığını belirtti. UEFA.com
Rodri, Fabián Ruiz ve Dani Olmo: İspanya'nın Orta Saha Formülü
İspanya'nın şampiyonluğunda orta sahanın rolünü anlamak için finalden daha iyi bir örnek bulmak zor.
UEFA'nın teknik analizine göre İngiltere finalin ilk yarısında İspanya'nın orta saha oyuncularını bire bir takip etti. Phil Foden Rodri'ye, Declan Rice Dani Olmo'ya, Kobbie Mainoo ise Fabián Ruiz'e yakın oynadı.
Sonuç oldukça somuttu: İspanya merkezden ilerlemekte zorlandı.
İlk yarıda İspanya'nın yalnızca beş şutu vardı ve UEFA analizinde bu şutların toplam beklenen gol değeri yani xG'si 0,29 olarak verildi. Başka bir ifadeyle, İspanya topa sahip olsa bile merkezde istediği üretkenliği sağlayamıyordu. UEFA.com+1
İkinci yarıda ise Rodri'nin sakatlık nedeniyle oyundan çıkmasına rağmen İspanya'nın orta saha düzeni değişti. Martín Zubimendi Rodri'nin yerine geçti ve Fabián Ruiz daha geriye gelerek onun yanında konumlandı.
Bu değişiklik basit bir oyuncu değişikliği değildi; oyunun geometrisi değişti.
İki derin orta saha oyuncusu İngiltere'nin baskısını farklı noktalara çekti. Dani Olmo ise aradaki boşluklarda daha rahat top almaya başladı. UEFA'nın teknik gözlemcileri de İspanya'nın ikinci yarıda merkezden daha etkili ilerlediğini özellikle vurguladı. UEFA.com
Bu bence EURO 2024'ün en önemli taktik derslerinden biriydi: iyi orta saha yalnızca topu ayağında tutan orta saha değildir; rakibin savunma kararlarını zorlaştıran orta sahadır.
Rodri'nin Sayıları Neden Önemli?
Rodri'nin rolü istatistiklerde de görülebiliyor.
İspanya'nın İtalya'yı 1-0 yendiği grup maçında UEFA'nın analizine göre Rodri 97 pas denemesinde 95 başarılı pas yaptı. Ayrıca 17 ileri yönlü pas üretti ve bunların yedisi Pedri tarafından alındı. UEFA.com
Buradaki 95/97 oranı yaklaşık %97,9 pas isabeti demek.
Ancak bu rakamı yalnızca "pas yüzdesi çok yüksek" şeklinde okumak eksik olur. Rodri'nin asıl değeri, topu rakip baskısının ulaşmakta zorlandığı alanlarda alması ve sonrasında oyunun yönünü değiştirebilmesiydi.
Bu nedenle defansif orta saha ile oyun kurucu arasındaki sınır EURO 2024'te giderek daha fazla kayboldu.
Türkiye'nin Orta Sahası: Hakan Çalhanoğlu'nun Rolü
Türkiye açısından bakıldığında orta saha tartışmasının merkezinde doğal olarak Hakan Çalhanoğlu bulunuyor.
EURO 2024 resmi kadrosunda Hakan'ın yanı sıra İsmail Yüksek, Kaan Ayhan, Okay Yokuşlu, Orkun Kökçü ve Salih Özcan orta saha kategorisinde yer aldı. UEFA.com
Burada Türkiye'nin turnuvadaki yapısına bakarken yalnızca Hakan'ın paslarını değerlendirmek yeterli değil. İsmail Yüksek'in top kazanma ve fiziksel mücadele katkısı, Kaan Ayhan'ın savunmadan orta sahaya geçebilen çok yönlü rolü ve Orkun Kökçü'nün pas kalitesi farklı ihtiyaçlara cevap veriyordu.
İlginç olan nokta ise UEFA'nın turnuva istatistiklerinde Türkiye'nin takım olarak 183 top kazanımıyla turnuvada altıncı sırada bulunmasıydı. İspanya 290 ile ilk sıradaydı; İngiltere 252, Fransa 231, Almanya 211 ve Portekiz 203 top kazanımıyla Türkiye'nin önündeydi. UEFA.com